Miejsca pamięci narodowej
Na terenie Nadleśnictwa Hajnówka znajduje się 16 miejsc pamięci narodowej.
1. Miejsce po Krzyżu z 1772 roku- obecnie pozostałości krzyża z
1936 r. oraz krzyż z 1992 r (Leśnictwo Postołowo w oddziale 215Ca)
2. Pomnik powstańców z 1863 roku -"Obóz i mogiła powstańców 1863-64" (Leśnictwo Olszanka w oddziale 514Ef)
3.
Pomnik partyzantów z II wojny światowej -"Pomnik ten symbolizuje
walkę partyzantów polskich i radzieckich z faszyzmem niemieckim na
terenie Puszczy Białowieskiej" (Leśnictwo Łozice w oddziale 536Bf)
4.
Mogiła żołnierza radzieckiego z II wojny światowej -"Paweł Wysiagin-
żołnierz armii radzieckiej poległ w 1944 r." (Leśnictwo Wilczy Jar w
oddziale 419Da)
5.
Obelisk partyzantów z II wojny światowej - "W ramach obchodów
tysiąclecia państwa polskiego upamiętniamy pole walki partyzantki
polsko- radzieckiej w latach 1941-1944" (Leśnictwo Postołowo w oddziale
211Af)
6. "Miejsce straceń 142 mieszkańców Hajnówki i okolic
zamordowanych przez hitlerowskich barbarzyńców w dniach 12.V.1942 r. i
17.IX.1943 r." (Leśnictwo Kryniczka w oddziale 355Aa)
7.
"Miejsce uświęcone krwią jeńców radzieckich i 22 osób cywilnych
zamordowanych przez hitlerowców w styczniu 1942 r." (Leśnictwo
Kryniczka w oddziale 355Cc)
8. Mogiła partyzantów AK z 1945 roku (Leśnictwo Topiło w oddziale 666Ac)
9.
Krzyż ofiar NKWD z 1945 roku - "Pamięci ofiar zbrodni dokonanej w tym
miejscu przez NKWD 23.VI.1941 na 16 mieszkańcach Siemiatycz i okolic"
(Leśnictwo Judzianka w oddziale 382Bb)
10. Pomnik powstańców z 1863 r. - "Obóz i mogiła powstańców 1863-64" (Leśnictwo Leśnica w oddziale 575C)
11.
Mogiła żołnierska z I wojny światowej - Tu spoczywa 32 nieznanych
żołnierzy niemieckich i 9 żołnierzy rosyjskich poległych w latach
1914-1918 (m. Hajnówka)
12.
Pomnik "Pamięci bohaterskiego obrońcy Hajnówki przed najazdem
hitlerowskim w 1939 r. - Plut. Bolesława Bierwiaczonka" (m. Hajnówka)
13. Pomnik "Ofiarom wojen, przemocy i represji" (m. Hajnówka)
14. Pomnik "1863 - Tu spoczywają powstańcy polegli w walce o wyzwolenie ojczyzny" (w. Orzeszkowo)
15. Pomnik "Pamięci leśników i ich rodzin zamordowanych przez okupantów w łagrach i obozach w latach 1939- 1945" (w. Topiło)
16. Pomnik "Tu spoczywają partyzanci radzieccy polegli w czasie II wojny światowej" (Leśnictwo Słobódka w oddziale 726B)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Cmentarze w Hajnówce
Cmentarz rzymskokatolicki - mieści się na rozwidleniu ul.
Celnej i 3 Maja, po lewej stronie ulicy na wyjeździe z Hajnówki do
Białowieży. Powstał w 1923 roku po utworzeniu parafii katolickiej. W
1942 roku na polecenie niemieckiego komisarza Hajnówki Kocha zbudowano
na cmentarzu kaplicę grzebalną o wymiarach 5x10 m, aby uniknąć
przechodzenia konduktów żałobnych przez całe miasto. Obok cmentarza
postawiono dwa domy z materiałów przywiezionych przez sowietów. W 1945
roku cmentarz został ogrodzony siatką. W 1953 r. wykonano bramy,
doprowadzono wodę. W 1975 rozprowadzono wodę po cmentarzu. W 1977 roku
do kaplicy przeniesiono główny ołtarz z kościoła Podwyższenia Krzyża Św.
W 1985 r. staraniem Aleksego Zina Ministerstwo Leśnictwa wydało
pozytywną decyzję o wyłączeniu gruntów z państwowego gospodarstwa
leśnego w Nadleśnictwie Hajnówka z przeznaczeniem na poszerzenie
cmentarza grzebalnego o 1,5 ha w kierunku Lipin. 3 września 1995 roku
powstała parafia rzymskokatolicka pw. Św. Apostołów Cyryla i Metodego.
Kaplica cmentarna stała się tymczasową świątynią parafialną a dom
parafialny - plebanią.
Cmentarz prawosławny - mieści się na rozwidleniu ul. M.
Reja i drogi wyjazdowej do Białowieży. Powstał po utworzeniu parafii
prawosławnej w 1942 roku. W 1953 r. z inicjatywy proboszcza ks. A.
Dziewiatowskiego wzniesiono cerkiew cmentarną pw. Wszystkich Świętych o
konstrukcji zrębowej, szalowaną, na planie prostokąta.
Mogiła żołnierzy polskich z wojny 1920 roku - do
1939 r. w lesie przy warszawskim torze kolejowym znajdowała się
ogrodzona mogiła z drewnianym krzyżem mogiła polskich jeńców wojennych
pomordowanych przez wojska Tuchaczewskiego. Mogiła została sprofanowana
w 1939 r. po zajęciu Hajnówki przez wojska sowieckie za cichym
przyzwoleniem nowych władz. Z ich inspiracji urządzono tu wysypisko
śmieci. W 1990 r. z inicjatywy proboszcza - ks. A. Trochimiak na
miejscu mogiły postawiono krzyż i ogrodzenie. Pierwsze uroczystości
patriotyczne odbyły się przy tym krzyżu w listopadzie 1990 r. Od tego
czasu 15 sierpnia i 11 listopada katolicy składają na mogile kwiaty. Gdy
we wrześniu 2007 roku radny Bogusława Łabędzki wystosował do
burmistrza Hajnówki prośbę o zainteresowanie się mogiłą na Międzytorach i
wykorzystanie tego historycznego miejsca do obchodów miejskich
uroczystości patriotycznych, w odpowiedzi Burmistrz wystosował pismo do
proboszcza parafii p.w. Świętych Cyryla i Metodego pismo z prośbą o
znalezienie na cmentarzu katolickim godziwego miejsca na szczątki
pogrzebanych tam żołnierzy, co wywowało oburzenie środowiska
katolickiego. W 2010 roku podczas uroczystości z okazji Święta
Niepodległości poświęcono nowy okazały krzyż, który zastąpił
dotychczasowy skromny krzyż.
Cmentarz żołnierzy niemieckich i rosyjskich z okresu I wojny światowej
- gdzie spoczywa 32 nieznanych żołnierzy niemieckich i 9 żołnierzy
rosyjskich poległych w latach 1914-1918. Znajduje się przy ul. 3 Maja,
naprzeciwko Parku Wodnego.
Cmentarz wojenny żołnierzy radzieckich - z okresu II wojny
światowej znajduje się przy ul. 3-go Maja, po prawej stronie ulicy na
wyjeździe z Hajnówki do Białowieży poświęcony pamięci spoczywających na
tym cmentarzu oficerów i żołnierzy Armii Czerwonej poległych w walce z
Niemcami w Hajnówce i jej okolicach w czerwcu 1941 r. i w lipcu 1944
r."Liczba pochowanych: 1239. Liczba zidentyfikowanych: 6.
